Sütun başlığı

Sütun başlığı, ayak, sütun ve gömme ayaüın yukarı tarafına süslemek amaçla konulan bir mimari detay veya motiftir. Başlık, sütunun yukarısında veya tepesinde yer alan ve üst kısmı daha geniş olan bir parçadır. Amacı, diğer bölüme geçiş sağlamak veya sütunu daha yüksek göstermektir. Başlıklar her üslup ve forma göre değişkenlik göstermektedir. En eski sütun başlıkları Sumerler, etiler, kendallılar, asurlular ve mısırlılarınkileridir.

Eski Mısır mimarisindeki başlıklar çan şeklinde olup lotus yaprakları ile bezenmişrir. Eski İranlıların başlıklarında iki hayvan kafasının arkaarkaya şekillendirilmiş olarak sütun başlığı formu görülür. Eski Yunan sütun başlıkları üç nizam içinde incelenir. Dor nizmı sütun başlığı basit ve süssüzdür. İyonik nizam sütun başlığı, iki tarafında kıvrımı olan ve boynuza benzeyen biçimdedir. Korint nizamı sütun başlığı ise bir çiçek sepetini andıran ve lotus yaprakları ile sarılmış bir motiftir. Romalıların sütun başlığına kompozit adı verilir ve iyonik ve korint başlıkların karışımından yapılmıştır. Bizanslılar sütün başlıklarını kenger yapraklarıyla daha süslü ve dantel gibi oymuşlardır. Orta Çağ Avrupa’sında küp formu kullanılarak insan ve hayvan figür ve kafalarını ekleyerek kullanmışlardır. Türk sütun başlığı Etiler ve Selçuklu Türkleri'nden gelen gelenekle yapılmaya başlanmış ve esas Osmanlılarda Klasik Türk sütun başlığı formunu almıştır. Osmanlılar iki karnaslı (stalaktitli-sarkıtlılı) ve baklavalı (Türk üçgeni fomlu) modelleri geliştirmişlerdir. Gotik ve Roman başlıklarında ise ifrit, zebani ve ibliz formları görülmektedir. Rönesans döneminde Eski Yunanlılardan alınan sütun başlıkları formları kullanılmıştır.